NASKAH CIDRA SEMAYA (Bahasa Jawa)



CIDRA SEMAYA
Adaptasi dari Cerita Roro Jonggrang

Musik tari masuk (gitar, kendang/jimbe)
BABAK I
(kendang dan kenong)

Adegan 1
PANGGUNG BERBENTUK PROCENIUM. DI TENGAH PANGGUNG TERDAPAT BATU YANG BESAR. LAMPU LATAR BERWARNA MERAH. SUARA MUSIK MENEGANGKAN DIIRINGI GAMELAN TABUH JIWA MERTA.
RATU BAKA DAN BANDUNG BANDAWASA BERTARUNG DI ATAS PANGGUNG. MEREKA SALING SERANG SATU SAMA LAIN. SUARA MUSIK MENJADI PELAN.

(1)    Bandung
Saiki wis titi wancimu Ratu Baka. Kowe milih mundur apa milih keris iki sing bakal mancep ing dadamu. (Ratu Baka sudah tidak bisa berkutik lagi)

(2) Ratu Baka
Iya, aku nyerah. Prambanan saiki duwekmu. Aku wis ora bisa apa-apa. (Lampu biru)

BANDUNG BANDAWASA KEMUDIAN MELEPASKAN CENGKERAMANNYA. DIA TIDAK JADI MENIKAM RATU BAKA YANG SUDAH MENYERAH. MEMANG SEORANG KSATRIA SEHARUSNYA SEPERTI ITU, MELEPASKAN MUSUHNYA KETIKA SUDAH TIDAK BERDAYA.
KETIKA BANDUNG BANDAWASA BERBALIK BADAN, TIBA-TIBA RATU BAKA MENGHANTAMKAN KEPALA BANDUNG BANDAWASA KE BATU. SEKETIKA ITU BANDUNG BANDAWASA TIDAK BERDAYA.

(3)  Ratu Baka
Rasakna Bandung Bandawasa! (tertawa licik)
Aja ngimpi isa nguasai Prambanan. Aja ngimpi isa nglangkahi mayitku. Aja ngimpi…!!! Hahahahaha…..

(4)  Bandung
K…Ko…Kowe wis ngingkari janjimu Baka.

(5)  Ratu Baka
Aku ora urus karo janji. Sing penting saiki nyawamu ing tanganku, Bandung.

Musik (Saron 12321.12321.111111222222111111 2X dan gendang)
Adegan 2
Buta tiba-tiba masuk panggung disertai asap tebal.

(6)  Buta
Heh Ratu Baka…!!! (suara menggelegar)

(7)  Ratu Baka
Sapa kowe??? (kaget)



(8)  Buta
Ora usah takon aku sapa. Ora penting. Pokok sing nganti nglarani kanjeng Bandung, yo iku sing dadi musuhku. Sing bakal nyawane tak iberna saka ragane.

(9)  Ratu Baka
Aku ora wedi. Iki Prambanan negaraku. Kowe ora bisa apa-apa ing kene.

RATU BAKA DAN BUTA AKHIRNYA ADU KEKUATAN. RAUT WAJAH BANDUNG BANDAWASA TERLIHAT SEDIH DAN MURAM. SESUNGGUHNYA DIA TIDAK MAU HAL INI TERJADI KARENA DIA TAHU KALAU BUTA YANG AKAN MENANG DAN RATU BAKA PASTI YANG AKAN DIBUNUHNYA. WALAUPUN RATU BAKA NANTINYA AKAN MENYERAH, BUTA ITU TIDKA AKAN PEDULI.

(10)  Ratu Baka
Aku nyerah. Ampun…

(11)  Buta
Apa?! Ora ana ampun kanggomu.

(12)  Ratu Baka
Prambanan iki tak wehna Bandung. Aku janji!

(13)  Buta
Wis ping pira kowe mblenjani janji?!

(14)  Ratu Baka
Iya, iya. Tak tambahi lek Prambanan isih kurang, anakku Roro Jonggrang tak wenehne pisan. Aku lila Roro Jonggrang kok dadekne selire Bandung.

(15)  Buta
Wis, kowe ora usah kakehan cangkem Baka. (mengeluarkan ajian)

AKHIRNYA RATU BAKA TEWAS DI TANGAN BUTA BANDAWASA. BUTA ITU KEMUDIAN MENOLONG BANDUNG BANDAWASA YANG SEJAK TADI TERGELETAK DI ATAS BATU DAN MEMBAWANYA PERGI MENINGGALKAN MAYAT RATU BAKA.
(23523535.23523535.235235 gradasi semakin nyaring diakhiri 1)
Adegan 3
RORO JONGGRANG MASUK MEMANGGIL-MANGGIL AYAHNYA. DIA KEBINGUNGAN MELIHAT KERAJAAN YANG BERANTAKAN.

(16)  Roro Jonggrang
Rama, Rama….!!!! Kula ajrih, Rama. Rama dhateng pundi? Kula piyambakan dhateng mriki, Rama…. (mimik sedih, muram, kemudian menangis)

RORO JONGGRANG AKHIRNYA MELIHAT RATU BAKA YANG SUDAH TIDAK BERNYAWA.

(17) Roro Jonggrang
Rama, pranyata namung dugi semanten panjenengan ngancani kula. Kula sakniki sampun mboten gadhah sinten-sinten malih, Rama. (sambil menangis)

(18)  Roro Jonggrang
Sapa sing tega nyelakani ramaku nganti kaya mekene? (mimik berangsur-angsur menjadi marah)
(Rara Jonggrang menemukan sebilah keris)
Sing tega nglakoni iki mesti dudu kesatria. Ora mungkin kesatria mateni musuh sing wis gak isa apa-apa. Aku janji bakalan bales sapa wonge sing wis tega newasake rama. Aku janji…

(FADE OUT)

BABAK II
Musik (saron)
1                                                
Sang hyang jagat eka widihi
    5
Paringana ingsun dalan
2
Abot laku karep seneng
1                                    5
Apa salah ingsung tresna
1                     2                  1
Mring dinda Roro Jonggrang
2
Duh gusti atiku luruh
1                 2               1
Apes temen nasib iro

Adegan 1
TERDAPAT KELAMBU PUTIH BESAR DI TENGAH PANGGUNG. DI DEPAN SAMPING TERDAPAT BATU YANG DIDUDUKI OLEH BANDUNG BANDAWASA YANG SEDANG MENUNGGU RORO JONGGRANG. RORO JONGGRANG HANYA TERLIHAT BAYANGANNYA YANG TERSOROT DARI BALIK KELAMBU PUTIH SAMBIL MELAKUKAN TARIAN DENGAN IRINGAN LAGU JAWA YANG PELAN SERTA HARMONIS.

(19)  Bandung
Dinda Roro Jonggrang
Aku ngenteni sliramu ing kene
Aku kangen marang netramu sing isa ngademke ati iki

Adegan 2
KELAMBUPUN MENYIBAK DAN TERLIHAT RORO JONGGRANG DISERTAI DUA EMBANNYA YANG SEDANG MELAKUKAN GERAKAN TARI PELAN.

(20)  Roro Jonggrang
Wonten menapa kang mas Bandung?

(21)  Bandung
Ora ana apa-apa. aku mung kepingin weruh sliramu.

(22)  Roro Jonggrang
Panjenengan mriki kaliyan sinten mas?

(23) Bandung
Karo abdiku. Nanging dheweke mau isih ing mburi.

(24)  Roro Jonggrang
Mangga pinarak dhateng nglebet kemawon, Kangmas.

(25)  Bandung
Oh, ora usah. Ing kene wae lungguh ing taman kene malah enak, tur alami, Jeng. (sambil menggoda Roro Jonggrang)

(26)  Roro Jonggrang
Lhah pripun ta Kangmas.

(27)  Bandung
Wis wis ora apa-apa Jeng. Niatku mrene iki mau, aku… (terdiam lama)

(28)  Roro Jonggrang
Wonten napa ta Kangmas?

(29)  Bandung
A…aku…
Aku isin Jeng. (sambil tersenyum malu)

(30)  Roro Jonggrang
Kangmas niki kok kados kalih sinten kemawon. Pun ta mboten usah isin.

(31)  Bandung
Hmm..(menghela napas)
Wis suwe aku nyawang sliramu. Wis suwe aku kenal sliramu Jeng. Uga wis suwe aku mendhem rasaku iki. Aku tris…(terpotong)
(Saron 532353335321211  3X  dan kendang)


Adegan 3
TIBA-TIBA ABDI BANDAWASA MASUK DENGAN TERBURU-BURU DAN JATUH DI DEKAT BANDUNG BANDAWASA. MEREKA YANG SEDANG DI PANGGUNGPUN KAGET TIDAK TERKECUALI DENGAN BANDUNG BANDAWASA.

(32) Abdi
Kanjeng, Kanjeng…(sambil terengah-engah)

(33)  Bandung
HHH…apa maneh ta Jo. Kowe iku mesti gawe gara-gara.

(34)  Abdi
Anu Kanjeng!!

(35)  Bandung
Ona-anu. Anu apa?

(36)  Abdi
Anu ne (sambil menunjuk keluar)

(37)  Bandung
Heh,,!! Anune sapa?

(38) Abdi
Anu ne kanjeng Bandung.

(39)  Bandung
Loh (sambil melihat dan memegang anunya)—(Roro Jonggrang ikut tertawa)

(40)  Abdi
Sanes anu niku Kanjeng.

(41) Bandung
Ooo… Gendeng…

(42)  Abdi
Lha kanjeng kesesa kemawon.

(43)  Bandung
Ora kesusu piye. Lha wong kowe ona-anu ora jelas.

(44)  Abdi
Niku lo Kanjeng. Belo.

(45)  Bandung
Nyapo Belo?

(46)  Abdi
Belo mlayu Kanjeng.

(47)  Bandung
Lhoh lha kok isa?! Iki mesti arep mbok ambung maneh. Iya ta?

(48)   Abdi
Nggih mboten ta Kanjeng. Masa ganteng kados kula ngeten niki purun ngambung jaran.

(49)  Bandung
Ngganteng teka ngendi awakmu kui Jo, Jo. Wong ya pada karo jaran ngono lo.

(50)  Abdi
Lha lek kula ngeten niki kados jaran, kanjeng Bandung napa?

(51)  Bandung
Ooo… Asu..!!!

(52)  Abdi
O nggih kados asu.

(53)  Bandung
Lhoh…(mendekati Abdi). Kowe mau muni apa? Balenana ndang!!

(54)  Abdi
Mbo..mboten Kanjeng. (sambil tertawa takut)

(55)  Emban 1
Heh…! Ora pareng ngono iku. Kanjeng Bandung iku rajamu. Kok malah ora mbok hormati.


(56) Emban 2
Iya. Abdi gemblung pancenan kowe ki.

(57)  Abdi
Uwis-uwis aja kok tambahi. Ngapunten Kanjeng.

(58)  Bandung
Iya wis lungguha kana. Jarane jarna ae wis. Pancen kowe iku ngurus ngono wae ya ora pecus.

(59)  Abdi
Matur sembah nuwun Kanjeng. (jalan pelan-pelan dan duduk di dekat emban-emban)

(60)  Bandung
Kowe ki nyapo mrono. Kene rene! Ngapunten Jeng (kepada Roro Jonggrang).

(61)  Roro Jonggrang
Mboten napa-napa Kangmas.

(62)  Bandung
Oh iya mau, aku mung kepingin yen awakmu isa dadi permaisuriku. Ibu teka anak-anakku.
(instrument musik menegang)

RORO JONGGRANG KAGET MENDENGAR PENUTURAN BANDUNG BANDAWASA SEPERTI ITU. TIDAK MUNGKIN DIA MENIKAHI ORANG YANG SUDAH MEMBUNUH AYAHNYA TERSEBUT. WAJAH RORO JONGGRANG TERLIHAT SANGAT KEBINGUNGAN.

(65)  Roro Jonggrang
Ngapunten Kangmas Bandung Bandawasa. Kula butuh wektu. Kula mboten saget upami langsung nampi sakniki.

(66)  Bandung
Oalah… Ora apa-apa Jeng. Tak enteni kapan isamu. Ora kudu sakiki kowangsuli.

(67) Roro Jonggrang
Matur sembah nuwun Kangmas.

(68)  Bandung
Ya wis. Sesuk isuk tak parani ing bale Prambanan. Tak enteni wangsulanmu. Saiki aku nyuwun pamit.

(67)  Roro Jonggrang
Nggih Kangmas…(mimik ketakutan)

(68)  Bandung
Ayo mulih Jo. (berdiri dan mengajak Abdi)

(69)  Abdi
Mengko sik ta lah. Ngganggu wae kowe ki. (sambil main mata, menggoda emban)

(70)  Bandung
 Jo…!!!

(71)  Abdi
Hee.. Inggih Kanjeng (langsung tersadar)

BANDUNG BONDOWOSO DAN ABINYA KELUAR PANGGUNG

Adegan 4
SUASANA DI DALAM PANGGUNG MENJADI MENEGANGKAN. RORO JONGGRANG BINGUNG DENGAN UCAPAN BANDUNG BONDOWOSO. DIA MENCOBA BERPIKIR BAGAIMANA JALAN KELUAR UNTUK MENOLAK BANDUNG BONDOWOSO

(72) Roro Jonggrang
Aku kudu piye? (bertanya pada emban)

(73)  Emban 1
Kula mboten mangertos kados pundi mangke.

(74)  Emban 2
Langsung jenengan wangsuli mboten purun kemawon.

(74)  Roro Jonggrang
Ora mungkin. Aku wedi. Aku wedi yen dheweke ngamuk. Aku ya ora mungkin isa nrima wong sing wis mateni ramaku dewe.

(75)  Emban 1
Piye lek diwenehi syarat sing ora bakal bisa bakal dilakoni Bandung Bandawasa?!

(76) Emban 2                      
Pinter kowe (sambil menoyor)

(77) Emban 1                      
Iyo lah, anake sapa?

(78) Emban 2                      
Jan pinter tenan’e (menoyor lagi)

(79) Emban 1                      
Yo mesti (agak jengkel dan bersiap-siap menghindar)


(80) Emban 2                      
 Ngunu ae nesu .... Minta maaf !!!

(81) Roro Jonggrang          
Uwis –uwis kok malah tukaran
Saran sampean masuk akal tapi syarate apa ya ... (samnil berpikir)
Ya..ya.. kepriye yen sesok aku menei syarat gawe 1000 candi ing  pelataran prambanan.
Candi iku kudu digawe mung sewengi. Kepriye?

(82) Emban 1          
 Inggih, saget banget niku mboten mungkin Bandung Bondowoso   saget ndamel

(83) Emban 2          
Loh..loh..ojo ngentengne Bandung Bondowoso iku sakti banget, isa uga deweke gampang yen gawe 1000  Candi.

(84) Emban 1                      
Ora mungkin isa mung sewengi

(85) Roro Jonggrang          
iyo, ora mungkin
Yo wes sesuk tak temonane Bandung Bondowoso. Tak omongne iki syarate
( Saron 11112123255332221 3X dan Kendang)
RORO JONGGRANG, EMBAN 1, LAN EMBAN 2 PUN KELUAR PANGGUNG DIIRINGI LAGU
(Fade Out)

BABAK 3
(saron 6612661266336655333366552533221 dan kendang)
Adegan 1

SUASANA MALAM HARI, SUARA ALUNAN GAMELAN PELAN. BANDUNG BONDOWOSO DUDUK DI ATAS BATU SEDANG MENUNGGU RORO JONGGRANG. ABDINYA MENGIKUTI TINGKAH LAKU SERTA GERAK-GERIK BANDUNG BONDOWOSO DENGAN KELUCUANNYA.


(86) Bandung Bondowoso           
Kowe iki nyapa ta, Ja?

(87) Abdi                              
Hehehehe..mboten kanjeng! (sambil tersenyum)

(88) Bandung Bondowoso           
Kok suwimen ya, Ja?
Wis 2 jam luwih awake dewe ngenteni ing kene wingi lak   janjiane pener yahmene ta, Ja?

(89) Abdi                              
Inggih kanjeng, leres! Menawi taksih macet.


(90) Bandung Bondowoso   
Oalah, mbok pikir iki Jakarta ta, Ja. Wong yo anane mung jaran karo keretana, yo ora bakal macet ta, Ja.

(91) Abdi                                          
Oh, inggih gih, ndoro. Jenengan pinter he! Pinter tenan.

(92) Bandung Bondowoso 
Loh, piye ta cah iki, wis wis, Ja. Wis gak usah rame ae, tambah mumet aku mikir kowe.
( Saron 11112123255332221 3X dan Kendang)


Adegan 2
RORO JONGGRANG DAN PARA EMBANNYA MASUK KE DALAM PANGGUNG DIIRINGI LAGU JAWA. ABDI DAN BANDUNG BONDOWOSO LANGSUNG BERDIRI. ABDI MENGAMBIL POSISI DI BELAKANG BANDUNG BONDOWOSO.

(93) Roro Jonggrang          
Ngapunten, Kang Mas Bandung.

(94) Bandung Bondowoso           
Ora apa-apa, Jeng. Yo wis saiki kepriye wangsulanmu?

(95) Roro Jonggrang                      
(wajah’e kebingungan)
Sak derengipun kula nyuwun agunging samudera pangaksami.
Mbok bilih kula gadah kalepatan kula.........

(96) Abdi                              
(tiba-tiba menangis) Oalah kanjeng gusti!

(97) Emban 1                                  
He, kowe iki ngapa nangis?

(98) Emban 2                                  
Wo, pancene bocah kenthir.

(99) Abdi                              
terharu iki lo, terharu.

(100) Emban 2                                
wong yo ora ngapa-ngapa kok isa terharu?

(101) Abdi                            
Pancen kowe kui kurang sensitive (masih menangis)

(102) Bandung Bondowoso
Terusno (mendatangi dan menjewer Abdi)
Rungakna disik, iki durung mari lek ngomong.

(103) Abdi                             
Inggih-inggih, Kanjeng.(merasa kesakitan karena jeweran Bandung Bondowoso)

(104) Bandung Bondowoso 
Wis terusno, Jeng.

(105) Roro Jonggrang        
Kula purun dados Permaisuri panjenengan.

(106) Abdi                            
Matur suwun, Gusti. (berteriak keras dan langsung histeris)

(107) Bandung Bondowoso 
Ngeget-ngegeti wae (kaget karena teriakan Abdi)
Coba balenono, Jeng!

(108) Roro Jonggrang            
inggih, kula purun dados permaisuri panjenengan. Hananging  kula gadah syarat, Kang Mas.

(109) Bandung Bondowoso
Loh? Kok dadak gawe syarat barang. Yo wis, opo syarate?

(110) Roro Jonggrang         
Syaratipun kula nyuwun mas kawin 1000 candi. Mbenjing enjing kedah sampun jumeneng dateng Prambanan niki!

(111) Bandung Bondowoso
hah! Gendeng opo piye? (kaget mendengar syarat tersebut)

(112) Roro Jonggrang          
Kula purun yen candi niku mbenjing enjing sampun jumeneng  teng mriki.

(113) Bandung Bondowoso 
La lek ora isa? (mimik berubah)

(114) Roro Jonggrang        
Kula inggih mboten purun.

(115) Bandung Bondowoso
(marah)
Sakjane kowe iku gelem opo ora dadi bojoku. Ojo mbulet wae ngono. Menehi syarat sing ora-ora.

(116) Roro Jonggrang
Niku sampun kula pikir, Kanjeng. Nggihpun, kula nyuwun  pamit. Mbenjing enjing kula mriki maleh, ningali panjenengan. Menawi saget damel, kula purun dados permaisurinipun panjenengan. (langsung keluar diikuti emban-emban)

(117) Bandung Bondowoso
Jonggrang, Jonggrang, mengko disik. (memanggil Roro Jonggrang)

Aku kudu kepriye iki (kebingungan sambil mondar-mandir.   Gerak geriknya lagi-lagi diikuti oleh Abdi)

Heh, awakku isa mandek apa ora?

(118) Abdi                                
Lah panjenengan nggih obah kemawon. Kula niki empati, Kanjeng.

(119) Bandung Bondowoso 
Empati, empati, lek pancene empati gawekna aku candi

(120) Abdi                            
He, mboten saget. Kan panjenengan ingkang sakti, Kanjeng.

(121) Bandung Bondowoso 
Yo wis menengo wae lek ngono.

Adegan 3

Musik (Gitar dan Saron 22  22  22  22)

BANDUNG BONDOWOSO DUDUK BERSILAH, LAMPU LATAR MENJADI MERAH. BANDUNG BONDOWOSO KEMUDIAN MENYANYIKAN TEMBANG JAWA UNTUK MEMANGGIL BUTO. ABDI DALEM TETAP MENGIKUTI GERAK-GERIK BANDUNG BONDOWOSO. BUTO KEMUDIAN KELUAR ATAU MASUK KE DALAM PANGGUNG. ABDI DALEMPUN TAKUT.

(122) Buto                            
Hahahahaah..wonten napa Kanjeng Bandung?

(123) Bandung Bondowoso 
Aku njaluk tulung gaweno candi cacah’e 1000. Sesuk isuk candi iku wis kudu dadi. Kepriye?

(124) Buto                                        
Hahahaa, sendiko dawuh, kanjeng Bandung.

(125) Bandung Bondowoso 
Yo wis, saiki celuk’en bala-balamu.

BUTO PUN MEMANGGIL TEMAN-TEMANNYA. SETELAH ITU, MEREKA MELAKUKAN TARIAN UNTUK MEMBUAT CANDI. CANDI YANG DIBUAT MERUPAKAN CANDI DARI MANUSIA. CANDI ITUPUN MENARI MENGIKUTI ALUNAN LAGU HINGGA MEMBENTUK SUATU CANDI. AKAN TETAPI, SEBELUM CANDI TERSEBUT JADI, AYAM PUN SUDAH BERKOKOK. HAL ITU MEMBUAT PARA BUTO LARI TUNGGANG LANGGANG. BANDUNG BONDOWOSO KEBINGUNGAN KARENA CANDI TERSEBUT BELUM SELESAI.



Adegan 4
RORO JONGGRANG MASUK PANGGUNG DIDAMPINGI OLEH EMBANNYA, LAMPU LATAR BERWARNA BIRU.

(126) Roro Jonggrang          
Pripun, Kang Mas?

(127) Bandung Bondowoso 
(masih kebingungan menghitung) coba itungen!

(128) Roro Jonggrang        
Inggihh, Kang Mas.
Coba Yu, itungen!

(129). Emban 1                      
(menghitung)
Ngapunten, Kanjeng Ratu. Niki candine kirang 1.

(130) Roro Jonggrang 
Njenengan pun mireng ta, Kang Mas?

(131) Bandung Bondowoso 
Heh, awakmu ojo sembrono guyonan karo aku (mimik marah). Iku mesti ana apa-apa.
Iki isih tengah bengi, hananging sliramu gawe gara-gara supaya etok- etoki iki wis isuk. Aku ngerti.

(132) Roro Jonggrang           
loh pripun ta, Kang Mas?
Wau kan pun janji, menawi botea saget.

(133) Bandung Bondowoso
Haah…. Rak peduli aku karo janji, wis saiki jujuro apa karepmu.
(mendorong Roro Jonggrang sampai terjatuh)

(134) Roro Jonggrang             
Iyo, Kang Mas. Aku ngaku.
Saktenane aku emoh bebojoan karo Kang Mas.
Ora mungkin aku bebojoan karo wong sing wes mateni ramaku.
Aku ngerti, Kang Mas, yen sampean iku sing mateni Ratu Baka, ramaku.

(135) Bandung Bondowoso
(agak menyesal) Aku ora mateni, Jeng.

(136) Roro Jonggrang            
wis Kang Mas ora usah ngapusi.
Iki aku nemu keris’e, Kang Mas ing sanding layon rama.



(137) Bandung Bondowoso 
Iyo, iku kerisku.
Nanging matine Ratu Baka dudu karepku.

(138) Roro Jonggrang              
Aku panggah wegah.

(139) Bandung Bondowoso 
(marah) Yo uwis, yen ngunu kepetusanmu tak iyani.
Nanging ngertia, aku ora tau mateni ramamu, sing mateni iku Buto, dheweke Abdiku. Aku ora isa nyegah merga wektu iku ramamu ngapusi aku, banjur aku sing arep dipateni.
Ramamu yo wis mateni ramaku. Hananging titik ae aku ora ana rasa dendam mring ramamu.
Terus siji maneh, saiki aku bakalan netepi janjiku gawe candi cacahe 1000, candi iku kurang 1.
He Roro Jonggrang, dadio watu lan genepi candi Prambanan iki ……….!!!!!



RORO JONGGRANG AKHIRNYA JADI BATU DAN MENGGENAPI 1000 CANDI PRAMBANAN TERSEBUT.
Musik (Gitar dan Saron 22  22  22  22)

(Fade out)





Blitar, 9 Februari 2014




Komentar

Postingan Populer